آتش و انفجار فاجعه‌بار موشک نیو گلن؛ پروژه ماه ناسا و اینترنت ماهواره‌ای آمازون در آستانه نابودی قرار گرفت

شب گذشته در یکی از مراحل تست موشک غول پیکر New Glenn متعلق به شرکت Blue Origin که تحت مالکیت جف بزوس قرار دارد اتفاقی فاجعه‌بار و تلخ رخ داد. در این تست که برای شلیک آزمایشی این موشک انجام می‌شد، آتش بزرگی تمام بدنه آن را دربرگرفت سپس منجر به انفجار آن شد. در پی این انفجار، سکوی پرتاب و سازه‌های اطراف آن به شدت آسیب دیدند تا آینده پروژه ماهواره‌ اینترنتی لئوی آمازون و برنامه آرتمیس ناسا دچار تهدیدی جدی شود.

موشک New Glenn یک موشک دو مرحله‌ای متعلق به شرکت Blue Origin به مالکیت جف بزوس بود که برای رقابت مستقیم با موشک‌های فالکون 9 و فالکون Heavy اسپیس ‌ایکس طراحی شد. این موشک 98 متری به گونه‌ای طراحی شده بود که بتواند محموله‌های سنگین را به مدار زمین حمل کند. تاکنون شرکت آمازون از آن برای پرتاب ماهواره‌های اینترنتی خود به نام لئو (Leo) استفاده می‌کرد. قرار بود با استفاده از این موشک تا ماه جولای پیش‌رو چیزی در حدود 1618 ماهواره به مدار زمین برسد تا این سرویس بتواند با سرویس استارلینک شرکت SpaceX رقابت کند.

ناسا نیز روی این موشک برای برنامه آرتمیس خود حساب باز کرده بود. قرار بود موشک New Glenn بزودی یک ربات فضانورد را به ماه بفرستد و در ماموریت آرتمیس 3 در سال 2027 نیز فضاپیمای با سرنشین Blue Origin را به فضا ببرد تا فضانوردان بتوانند روی ماه فرود بیایند. انفجار اخیر و تخریب سکوی پرتاب، هر دو برنامه آمازون و ناسا را با تاخیر و تردیدهای جدی مواجه کرده است.

براساس گزارش Cbsnews، در شامگاه گذشته حادثه‌ای فاجعه‌بار در پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال رخ داد و موشک 98 متری New Glenn متعلق به شرکت بلو اوریجین جف بزوس، حین انجام تست‌های اولیه ناگهان منفجر شد. در لحظات آغازین این تست، بدنه این موشک آتش گرفت و دقایقی بعد مخزن سوخت متان و اکسیژن مایع آن منفجر شد. به گفته منابع خبری، گستردگی این انفجار به حدی بوده است که سکوی پرتاب و سازه‌های اطراف آن به شدت آسیب دیده‌اند و احتمالاً دیگر قابل تعمیر نیستند.

توقف طولانی مدت پرتاب‌ها تنها یک بُعد این فاجعه

این حادثه تنها به نابودی موشک New Glenn ختم نشده است. سکوی شماره 36 که به طور اختصاصی متعلق به شرکت Blue Origin بود نیز به شدت آسیب دیده است. کارشناسان معتقدند این شرکت تنها یک سکوی فعال برای تست و شلیک موشک New Glenn داشته و به این ترتیب پرتاب بعدی این موشک تا پایان سال 2026 تقریباً غیرممکن است. برخی تحلیلگران حتی هرگونه تست و شلیک این موشک در نیمه اول سال 2027 را نیز خوش‌بینانه می‌دانند. جف بزوس مالک شرکت‌های Blue Origin و آمازون، در واکنش به این حادثه، ضمن ابراز تاسف، از برنامه بازسازی تاسیسات خبر داد و اعلام کرد تمام پرسنل سالم هستند.

ضربه جدی به برنامه ماهواره‌ اینترنتی لئوی آمازون

موشک نابود شده قرار بود بزرگترین محموله ماهواره‌های اینترنتی پروژه Leo آمازون را به فضا ببرد. آمازون تاکنون فقط بیش از 300 ماهواره از مجموع 1618 ماهواره مورد نیاز در این پروژه را به فضا پرتاب کرده و مهلت قانونی انجام این کار تا انتهای ماه جولای 2026 به پایان می‌رسد. آمازون اکنون با از دست دادن قوی‌ترین موشک خود یعنی New Glenn، مجبور است به استفاده از دیگر موشک‌ها مانند ULA و Arianespace روی بیاورد یا حتی از رقیب اصلی خود یعنی SpaceX کمک بگیرد.

تهدید برنامه آرتمیس و پروژه بازگشت به ماه ناسا

شرکت Blue Origin نقش کلیدی در برنامه آرتمیس ناسا برای بازگشت به ماه دارد. قرار بود ماموریت آرتمیس 3 در سال 2027، شامل اتصال کپسول فضایی به فضاپیماهای ساخته ‌شده توسط دو شرکت SpaceX و Blue Origin باشد. علاوه بر این، ناسا سه روز قبل اعلام کرده بود که قصد دارد تا پاییز 2026 از موشک New Glenn برای ارسال یک فضانورد رباتیک به ماه استفاده کند. با توجه به نابودی این موشک و سکوی پرتاب آن، حالا مشخص نیست این ماموریت‌ها چه سرنوشتی پیدا خواهند کرد.

این سومین پرواز ناموفق یا همراه با حادثه موشک New Glenn بوده است و حالا ناسا و آمازون باید به دنبال گزینه‌های جایگزین باشند. در سمت دیگر ایلان ماسک در پیامی در توییتر همدردی خود را با این حادثه اعلام کرد اما باید گفت این اتفاق برای موشک New Glenn، حداقل برای چند ماه، میدان رقابت را برای SpaceX خالی می‌کند.