افتخارآفرینی تلسکوپ ایرانی و ثبت اولین تصویر رنگی از یک کهکشان مارپیچی؛ ستایش مجله «ساینس» از عملکرد منجمان ایرانی

به تازگی تلسکوپ رصدخانه ملی ایران اولین نور و سپس اولین تصویری رنگی از کهکشان مارپیچی NGC 23 به ثبت رسانده است. اخیراً این تصویر با واکنش شدیداً مثبت مجله‌ی ساینس که یکی از معتبرترین مجلات علمی دنیاست روبرو شده است و متخصصان این مجله از عنوان «تلسکوپی در کلاس جهانی» نیز برای توصیف تلسکوپ رصد خانه ملی استفاده کرده‌اند.

طبق جدیدترین گزارش‌های داخلی، اخیراً اولین تصویر رنگی از کهکشان مارپیچی NGC 23 توسط رصدخانه ملی ایران منتشر شده است. NGC 23 یکی کهکشان مارپیچی در صورت فلکی آندرومدا است که چیزی حدود 200 میلیون سال نوری با زمین فاصله دارد.

در همین رابطه بخوانید:

- تصاویر حیرت انگیز تلسکوپ جیمز وب از سیاره مشتری، قمر اروپا و یک سیارک در حال حرکت
- تلسکوپ 1 میلیارد دلاری ماژلان بزرگ را بشناسید؛ تا 4 برابر قدرتمندتر از جیمز وب
- تصاویر حیرت‌انگیز تلسکوپ فضایی جیمز وب از سحابی شکارچی را ببینید

هرچند تاکنون تصاویر متعددی از این کهکشان توسط تلسکوپ‌های زمینی و فضایی دیگر منتشر شده است، اما رسیدن به چنین دستاوردی، علیرغم تحریم‌های بی‌امان کاری بسیار مورد ستایش است. همچنین گفته می‌شود این تصویر فقط یک نسخه‌ی اولیه‌ی است و در مراحل بعدی کیفیت تصاویر منتشر شده از رصدخانه ملی ایران بهتر هم می‌شود.

تلسکوپ رصدخانه ملی ایران یک تلسکوپ ۳.۴ متری است که در قله ۳۶۰۰ متری گرگش در جنوب کاشان حضور دارد. لازم به ذکر است فرآیند ساخت و نصب این رصدخانه حدود 20 سال به طول انجامیده و به جرات می‌توان این پروژه را یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای علمی کشورمان ایران دانست.

اما نکته‌ی دیگری که اخیراً توجه رسانه‌های خبری و شبکه‌های مجازی را به خود جلب کرده است، واکنش مجله‌ی ساینس (Science Magazine) به این خبر است. مجله‌ی ساینس که یکی از بزرگ‌ترین و معتبرترین مراجع علمی دنیا است، به تازگی در گزارشی به ستایش از منجمان و دانشمندان ایرانی پرداخت و نوشت:

در یک نقطه عطف بزرگ برای جامعه علمی ایران، اخترشناسان در تهران اعلام کردند که رصدخانه ملی ایران (INO) نخستین نور خود را با تلسکوپ 3.4 متری بومی ساخت ایران ثبت کرده است. ساخت و تکمیل نهایی این تلسکوپ ایرانی در کلاس جهانی که تا سال گذشته در هاله ای از ابهام بود در نهایت به اتمام رسید و این تلسکوپ این هفته نخستین نور خود را از کهکشان ثبت کرده است.

در ساخت  رصد خانه ملی، اخترشناسان در ایران باید بر موانعی غلبه می‌کردند که تعداد کمی از همکاران آنها در جاهای دیگر دنیا با آن مواجه هستند: تحریم‌هایی که واردات فناوری پیشرفته را محدود می‌کند و محدودیت‌های ویزا که سفر آنها به خارج را محدود می‌کند. تیم ایرانی آینه شیشه ای تلسکوپ را از یک شرکت آلمانی خریداری کرد. سپس مهندسان  پروژه مجبور شدند بفهمند که چگونه تقریبا هر چیز دیگری را به تنهایی بسازند.

در همین رابطه بخوانید:

- دو تلسکوپ، یک هدف؛ عکس‌های هابل و جیمز وب چقدر متفاوتند؟
- اولین تصاویر تلسکوپ فضایی جیمز وب از سیاره نپتون؛ واضح‌ترین عکس پس از 30 سال
- بزرگ‌ ترین تصویر ثبت شده توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب منتشر شد

آقای حبیب خسروشاهی، مدیر پروژه رصدخانه ملی ایران در این مورد عنوان کرد:

ما مدت‌ها منتظر این لحظه بودیم.

ستاره‌شناس مطرح موسسه‌ی تحقیقات علوم بنیادی (IPM) در ادامه از مشارکت با تیم‌های بین‌المللی استقبال کرد و عنوان کرد‌:

درها از طرف ما باز است، اگرچه تحریم‌ها و سیاست می‌تواند برخی از همکاری‌های بالقوه را متوقف کند.

جری گیلمور، اخترشناس دانشگاه کمبریج و رئیس هیئت مشاوران بین‌المللی رصدخانه ملی ایران در مورد این دستاورد منجمان و دانشمندان ایرانی گفت:

هیچ‌کس در ایران قبلاً کاری در این مقیاس انجام نداده است.

وی همچنین در مورد تصاویر ضبط شده اظهار داشت:

آن‌ها بسیار دیدنی و بسیار بهتر از حد انتظارند.

خبر ثبت اولین تصویر رنگی توسط تلسکوپ رصد خانه ملی ایران، واکنش مثبت چندین چهره‌ی مطرح در حوزه‌ی نجوم را نیز به همراه داشته است و این امر می‌تواند تاثیر بسیار خوبی در آینده‌ی نجوم در کشورمان ایران داشته باشد.

نظر شما در مورد دستاورد جدید منجمین و دانشمندان ایرانی چیست؟