پوتین: روسیه واکسن کرونا را ساخته است، دانشمندان هشدار دادند

در یک خبر غیرمنتظره، امروز رئیس جمهور روسیه اعلام کرد این کشور موفق شده اولین واکسن کرونا دنیا را به ثبت برساند و به زودی در اختیار میلیون ها نفر قرار می گیرد. اما آیا واقعاً روسیه واکسن کرونا را ساخته است شاهد یک پروپاگاندا مشابه اقدامات شوروی سابق هستیم؟

امروز ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه اعلام کرد این کشور برای اولین بار در دنیا موفق شده واکسن ویروس کرونا را به ثبت برساند. این واکسن توسط انستیتو گامالیا ابداع شده و توسط وزارت سلامت خود کشور روسیه مورد تأیید قرار گرفته است. پوتین می‌گوید ده‌ها هزار دوز از واکسن کرونا «گامالیا اسپوتنیک» در حال تولید است.

 مقامات رسمی روسیه وعده داده‌اند همین ماه میلیون‌ها نفر؛ از جمله معلم‌ها و کادر درمان حاضر در خط مقدم مبارزه با کرونا با استفاده از واکسن جدید اسپوتنیک  در برابر کوید 19 واکسینه خواهند شد.

در صورتی که روسیه دست به چنین اقدامی بزند، ممکن است جان میلیون‌ها نفر را با واکسن تأیید نشده به خطر بیاندازد. تاکنون واکسن مورد ادعا پوتین در هیچ کارآزمایی بالینی گسترده‌ای مورد بررسی قرار نگرفته است و واکسینه کردن یکباره میلیون‌ها نفر می‌تواند تبعات جبران ناپذیری داشته باشد.

بر اساس اصول پذیرفته شده کنونی، یک واکسن پیش از عرضه گسترده در ابعاد میلیونی، باید در چندین مرحله از نظر ایمنی و کارآمدی مورد بررسی‌های بسیار سخت‌گیرانه و البته داوری قرار بگیرد.

هم زمان مقامات روسیه می گویند واکسن دوم این کشور که در مرکز سیبری در دست ساخت است، فاصله زیادی با واکسن اول ندارد و می‌تواند به زودی آماده استفاده شود.

در حالی که هیچ یک از مراجع بهداشتی معتبر دنیا واکسن کرونا روسیه را تأیید نکرده‌اند، رئیس جمهور پوتین اعلام کرد دختر او واکسن Gamaleya را دریافت کرده است.

مقامات روسیه اعلام کرده‌اند واکسن کرونا روسی «اسپوتنیک» (Sputnik) نام خواهد گرفت که نام اولین ماهواره فضایی جهان است. ماهواره اسپوتنیک توسط شوروی سابق در دوران جنگ سرد ساخته و با موفقیت به فضا پرتاب شد.

هم زمان دانشمندان نسبت به واکسن کرونا ساخت روسیه و رویکرد تهاجمی این کشور ابراز نگرانی کرده‌اند. دانشمندان هشدار داده‌اند این واکسن می‌تواند برای مردم مضر باشد یا کارآمد نباشد اما حس ایمنی کاذب را در آنها به وجود بیاورد. این اتفاق می تواند موجب شیوع هرچه بیشتر این بیماری مرگبار در جهان شود.

در طرف دیگر چین نیز یک واکسن بومی را برای ویروس کرونا تأیید کرده که بر روی نیروهای نظامی این کشور استفاده خواهد شد. این در حالی است که هیچ گونه اطلاعاتی مبنی بر اثر بخشی و ایمنی واکسن کرونا چین در دست نیست.

پیش از این دکتر فائوچی، پزشک مورد احترام مراجع علمی دنیا و رئیس مؤسسه ملی حساسیت‌ها و بیماری‌های عفونی آمریکا، هشدار داده بود کشورها نباید پیش از اثبات ایمنی و اثر بخشی واکسن‌ها از آنها استفاده کنند، در غیر این صورت ممکن است وضعیت جهان از این هم بدتر شود.

تا جایی که می دانیم واکسن کرونا روسیه هیچ یک از کارآزمایی های پذیرفته شده امروزی را پشت سر نگذاشته و صرفاً بر روی گروه کوچکی از نظامیان این کشور آزمایش شده است. عجیب‌تر اینکه بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، واکسن کرونا Sputnik روسیه صرفاً در مرحله اول کار آزمایی بالینی به سر می‌برد که در این مرحله داروهای احتمالی جدید صرفاً از نظر یافتن روش مصرف و دوز مناسب مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

واکسن کرونا اسپوتنیک روسیه‌ای دو آدنوویروس بی خطر را وارد بدن انسان می‌کند که در حالت معمول موجب بیمارهای بی خطر چون سرماخوردگی بزرگسالان می شوند. این ویروس‌ها به گونه‌ای مهندسی شده‌اند که ژن بیان کننده پروتئین اسپایک (Spike) ویروس کرونا را با خود به داخل سلول‌های بدن انسان می برند تا بدون ایجاد بیماری کرونا، پاسخ ایمنی لازم علیه اسپایک پروتئین ویروس کرونا را به وجود بیاورد.

پروتئین اسپایک ویروس کوید 19 نقش کلیدی در متصل شدن این ویروس مرگبار به سلول‌های بدن انسان دارد و اگر بتوان بدون ایجاد بیماری یا عوارض جدی آن را به بدن انسان معرفی کرد، شاید پاسخ ایمنی به دنبال داشته باشد. از همین رو بسیاری از پروژه های بزرگ ساخت واکسن ویروس کرونا بر روی پروتئین اسپایک متمرکز شده اند.

البته این رویکرد توسط دانشمندان غول‌های داروسازی چون Johnson & Johnson، شرکت CanSino Biologics چین و دانشگاه آکسفورد نیز دنبال می‌شود و مختص به روسیه نیست.

متأسفانه نتایج کنونی کاندیدهای مشابه واکسن روسیه که همگی بر روی اسپایک پروتئین ویروس کرونا متمرکز هستند، چندان امیدوار کننده نیست و هیچ یک از آنها قادر به ایمن کردن دست کم 70 درصد دریافت کنندگان واکسن نیستند.

حالا باید امیدوار بود واکسن‌های تولید داخل کشورهایی چون روسیه و چین که توسط مراجع معتبر دنیا تأیید نشده‌اند، جهان را بیش از این نا امن‌ نکنند و این بار شاهد ویروس کرونا روسیه ای نباشیم.