نظرات (4)در حالی که حدود ۲۴ ساعت از آغاز بازگشت تدریجی اینترنت بینالملل در ایران میگذرد، گزارشهای جدید نشان میدهد شرایط ارتباطی کشور همچنان فاصله زیادی با یک اینترنت آزاد، پایدار و قابل استفاده دارد. حالا نهاد پایش اینترنت NetBlocks نیز با انتشار پیامی تازه تأیید کرده که اگرچه اتصال جهانی تا حدی بازیابی شده، اما اینترنت ایران همچنان تحت فیلترینگ سنگین و محدودیتهای تازه قرار دارد.
با وجود آنکه از روز گذشته دسترسی به بخشی از اینترنت بینالملل در ایران دوباره برقرار شده، اما تجربه کاربران نشان میدهد هنوز نمیتوان از بازگشت اینترنت عادی صحبت کرد. اختلالهای گسترده، قطع و وصلیهای مداوم و باز نشدن بسیاری از سرویسها باعث شده بخش زیادی از کاربران همچنان اینترنت فعلی را ناپایدار و محدود توصیف کنند.
نتبلاکس در پست جدید خود در شبکه X اعلام کرده است که سرویس اینترنت ایران اکنون ۲۴ ساعت است وارد مرحله «بازگردانی اتصال» شده، اما خدمات اینترنتی همچنان «بهشدت فیلترشده» باقی ماندهاند.
این نهاد همچنین به اعمال محدودیتهای جدید روی پیامرسانها و فروشگاههای اپلیکیشن نسبت به دوره پیش از دیماه اشاره کرده و تأکید دارد درخواست برای دسترسی به «اینترنت آزاد و باز» موضوعی فراتر از اختلافات سیاسی است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که طی ساعات اخیر، کاربران ایرانی در شبکههای اجتماعی و انجمنهای تخصصی از اختلال گسترده، قطع و وصلی مداوم، باز نشدن سرویسهای خارجی و حتی اختلال در برخی خدمات و سرورهای داخلی خبر دادهاند.
بررسیها نشان میدهد بسیاری از کاربران همچنان برای دسترسی پایدار به اینترنت ناچار به استفاده از DNSهای جایگزین، VPNها یا روشهایی هستند که در دوره محدودیت سراسری اینترنت مورد استفاده قرار میگرفت.
محدودیتهای تازه؛ اینترنتی متفاوت با قبل از دیماه 1404
نکته قابل توجه در گزارش جدید NetBlocks اشاره مستقیم به «محدودیتهای جدید» نسبت به وضعیت پیش از دیماه ۱۴۰۴ است؛ موضوعی که میتواند نشاندهنده تغییرات عمیقتر در سیاستهای مدیریت و کنترل ترافیک اینترنت کشور باشد.
بر اساس گزارش کاربران، برخی پیامرسانها، اپاستورها و سرویسهای بینالمللی حتی در صورت اتصال نیز عملکرد پایداری ندارند و در بسیاری از مواقع با Timeout، کاهش شدید سرعت یا اختلال در احراز هویت مواجه میشوند. این شرایط بهویژه در شبکههای موبایل شدیدتر گزارش شده و کاربران از ناپایداری گسترده در ارتباطات LTE و اینترنت بیسیم ثابت خبر میدهند.
بازگشت اینترنت یا بازگشت «اتصال ظاهری»؟
اگرچه در نمودارهای مانیتورینگ جهانی، اتصال اینترنت ایران نسبت به هفتههای گذشته بهبود قابل توجهی پیدا کرده، اما تجربه واقعی کاربران تصویر متفاوتی را نشان میدهد. در عمل، بسیاری از سرویسها یا بهصورت ناقص در دسترس هستند یا کیفیت ارتباط به حدی پایین است که استفاده روزمره از آنها عملاً دشوار شده است.
از دید فنی باید گفت که پس از حدود سه ماه اعمال محدودیتهای گسترده، تغییر در Routing بینالمللی، بازآرایی Gatewayها، تغییر DNSها، محدودسازی پروتکلها و مدیریت شدید ترافیک، بازگشت کامل زیرساخت به وضعیت پایدار فرایندی زمانبر خواهد بود. با این حال، گزارش NetBlocks نشان میدهد بخشی از مشکلات فعلی صرفاً ناشی از اختلال فنی یا دوره گذار نیست و محدودیتهای تازهای نیز به ساختار اینترنت کشور اضافه شده است.
در چنین شرایطی، آنچه اکنون کاربران تجربه میکنند بیش از آنکه «بازگشت کامل اینترنت» باشد، نوعی اتصال محدود، ناپایدار و بهشدت کنترلشده است؛ وضعیتی که همچنان فاصله قابل توجهی با مفهوم اینترنت آزاد و عادی دارد.
