عضو شورای عالی فضای مجازی: گشایش شبکه‌های اجتماعی خارجی، خیانت است

هم‌زمان که مطالبه وصل کردن اینترنت حتی از درون خود دولت شنیده می‌شود، رسول جلیلی عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی، با ادبیاتی تند و صریح، نسبت به دسترسی مردم به آنچه «درگاه‌های حکمرانی دشمن» می‌خواند هشدار داده است.

رسول جلیلی همزمان با عضویت در شورای عالی فضای مجازی، مدیریت شرکت «امن‌افزار گستر شریف» را نیز بر عهده دارد؛ شرکتی که به ارائه راهکارهای بومی برای «مدیریت، امنیت و نظارت بر فضای مجازی» می‌پردازد. وی که سابقه ریاست بر دانشگاه صنعتی شریف را نیز دارد، در یادداشتی در شبکه‌اجتماعی بومی ویراستی، دسترسی فراگیر به «شبکه‌ها و پیام‌رسان‌های امریکا-صهیونی» را «سمّ مهلکی برای حکمرانی، فرهنگ، اقتصاد، هویت و استقلال» توصیف کرده و نوشته است:

«مماشات در گشایش این درگاه‌های حکمرانی دشمن و جنگ شناختی ایشان، خیانتی بس عظیم برای هر مسئول در کشور و شراکت در خون شهدای اخیرمان است.»

او بدون نام بردن مستقیم از پلتفرم‌های مورد اشاره‌اش، خواستار انتقال کسب‌وکارهای «قانونی و ریزدانه» مردم به سکوهای داخلی شده و این اقدام را از «ضروریات و درس‌آموخته‌های جنگ کنونی رمضان» دانسته است.

تعریف «اینترنت» در چهار نیاز

به نقل از سیتنا، جلیلی در متن خود تلاش کرده «اینترنت» را به چهار نیاز تفکیک کند که به شرح زیر هستند:

• دسترسی به خدمات دیجیتال داخلی
• دسترسی به سایت‌های علمی و فناورانه که به دلیل تحریم از مبدأ مسدودند
• دسترسی به خدمات پایه‌ای مانند موتورهای جستجو با ملاحظات امنیتی
• دسترسی به شبکه‌ها و پیام‌رسان‌های خارجی که او آنها را وابسته به «دشمن» می‌داند

اما آنچه بیش از همه جلب توجه می‌کند، بخش چهارم این تقسیم‌بندی است؛ جایی که او صراحتاً دسترسی گسترده به شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های خارجی را تهدیدی علیه استقلال کشور معرفی می‌کند و هرگونه تساهل در این زمینه را «خیانت» می‌خواند. البته مشخص نیست که منظور جلیلی رفع فیلترینگ در زمان وصل شدن احتمالی اینترنت است یا از نظر او وصل اینترنت باعث فراهم شدن همین دسترسی می‌شود و به همین دلیل، اینترنت نباید وصل شود.

یک گفتمان قدیمی با ادبیات تازه

در ادبیات رسمی برخی جریان‌های حاکمیتی، سال‌هاست پلتفرم‌های پرکاربر خارجی با برچسب «آمریکایی» یا «صهیونیستی» توصیف می‌شوند؛ پلتفرم‌هایی همچون اینستاگرام و تلگرام که میلیون‌ها ایرانی برای ارتباطات روزمره، فعالیت رسانه‌ای و کسب‌وکار از آن‌ها استفاده می‌کنند. مهم‌تر اینکه حتی رئیس جمهور و اعضای هیئت دولت، نمایندگان مجلس و بسیاری دیگر از افراد صاحب نفوذ خودشان در این شبکه‌های اجتماعی، صفحات فعال دارند.

اظهارات جلیلی را می‌توان ادامه همان گفتمان دانست؛ با این تفاوت که این‌بار، این ادبیات به شکل بی‌سابقه‌ای تندتر شده و موضوع، نه صرفاً مدیریت یا تنظیم‌گری، بلکه «حکمرانی دشمن» و «جنگ شناختی» عنوان شده است.

این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که بخشی از فعالان اقتصادی و زیست‌بوم دیجیتال کشور، محدودیت‌های پلتفرم‌های خارجی را عاملی برای کاهش درآمد، افزایش بیکاری و مهاجرت نیروی متخصص می‌دانند. از نگاه آنها مسئله اصلی نه «وابستگی» بلکه «رقابت‌پذیری» و فراهم کردن زیرساختی است که کاربران به شکل طبیعی و داوطلبانه به سکوهای داخلی مهاجرت کنند.

در مقابل، نگاه امنیت‌محور بر این باور است که زیرساخت ارتباطی صرفاً یک ابزار فنی نیست، بلکه بستر اعمال نفوذ سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است و باید با رویکردی سخت‌گیرانه مدیریت شود.

اظهارات تازه عضو شورای عالی فضای مجازی نشان می‌دهد این جدال فکری همچنان ادامه دارد و احتمالاً در تصمیم‌گیری‌های آینده درباره فیلترینگ، دسترسی عمومی و سیاست‌های شبکه ملی اطلاعات اثرگذار خواهد بود.