نظرات (۰)شرکت IBM با حمایت وزارت بازرگانی آمریکا و بودجهای ۲ میلیارد دلاری، شرکت جدیدی به نام Anderon را برای تولید ویفرها و تراشههای کوانتومی تأسیس میکند؛ فاندری مستقلی که قرار است خدمات ساخت تراشههای کوانتومی را در مقیاس صنعتی و بر پایه فناوری 300 میلیمتری ارائه دهد.
رقابت جهانی بر سر فناوری کوانتوم حالا وارد مرحله تازهای شده است. آمریکا با همکاری IBM قصد دارد نخستین فاندری مستقل تراشههای کوانتومی خود را راهاندازی کند؛ پروژهای ۲ میلیارد دلاری که میتواند ساخت چیپهای کوانتومی را از یک فرآیند آزمایشگاهی محدود، به تولید صنعتی و مقیاسپذیر تبدیل کند.
پروژه Anderon دقیقاً چیست؟
شرکت IBM رسماً از ایجاد شرکت جدیدی با نام Anderon خبر داده؛ پروژهای که قرار است به نخستین «Pure-Play Quantum Foundry» یا فاندری مستقل تراشههای کوانتومی در آمریکا تبدیل شود. این پروژه با حمایت مستقیم وزارت بازرگانی آمریکا و در قالب یکی از بزرگترین سرمایهگذاریهای دولتی تاریخ آمریکا در حوزه کوانتوم شکل گرفته است.
براساس اعلام رسمی IBM و وزارت بازرگانی آمریکا، شرکت Anderon با دریافت یک میلیارد دلار مشوق تحقیق و توسعه از محل قانون CHIPS Act و همچنین یک میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم IBM راهاندازی خواهد شد.
دفتر مرکزی Anderon در آلبانی ایالت نیویورک مستقر خواهد بود و این شرکت بهعنوان یک مجموعه مستقل، خدمات ساخت ویفرها و تراشههای کوانتومی را برای طیف گستردهای از شرکتهای فعال در حوزه سختافزار کوانتومی ارائه میکند.
Anderon قرار است شرکتی شبیه TSMC برای صنعت کوانتوم باشد؛ فاندری مستقلی که تولید تراشههای کوانتومی را برای شرکتهای مختلف انجام میدهد.
چرا Anderon اهمیت زیادی دارد؟
تا امروز تقریباً تمام شرکتهای فعال حوزه رایانش کوانتومی، توسعه سختافزار خود را بهصورت کاملاً عمودی انجام میدادند؛ یعنی طراحی، ساخت، آزمایش و بهرهبرداری از تراشهها همگی داخل خود شرکت انجام میشد.
اما ساخت تراشههای کوانتومی نیازمند زیرساختهایی بسیار گران، خطوط تولید فوقپیشرفته و فرآیندهای ساخت بسیار حساس است؛ موضوعی که توسعه سختافزار کوانتومی را برای بسیاری از شرکتها و استارتاپها دشوار کرده است.
اینجاست که Anderon میتواند معادله را تغییر دهد. این شرکت قرار است خدمات ساخت ویفرهای کوانتومی را مشابه مدل فاندریهای صنعت نیمههادی کلاسیک ارائه کند؛ مدلی که پیشتر شرکتهایی مانند TSMC در دنیای تراشههای سنتی به موفقیت رساندهاند.
طبق بیانیه IBM، Anderon در مرحله نخست روی تولید ویفرهای مبتنی بر کیوبیتهای ابررسانا (Superconducting Qubits) و مدارهای کنترلی مرتبط تمرکز خواهد داشت؛ اما در آینده امکان پشتیبانی از سایر معماریهای کوانتومی نیز وجود دارد.
فناوری ریختهگری 300 میلیمتری؛ کلید تولید صنعتی کوانتوم
یکی از مهمترین بخشهای پروژه Anderon، استفاده از فناوری تولید ویفرهای 300 میلیمتری است؛ همان استانداردی که امروز در پیشرفتهترین خطوط تولید نیمههادی جهان استفاده میشود.
IBM پیشتر اعلام کرده بود تمام پردازندههای جدید و آینده این شرکت، از جمله Heron، Nighthawk و نسلهای بعدی، بر پایه فناوری 300 میلیمتری در مرکز Albany NanoTech تولید میشوند.
مزیت اصلی ویفرهای 300 میلیمتری نسبت به نسلهای قدیمیتر 200 میلیمتری، افزایش چشمگیر ظرفیت تولید و سرعت توسعه است. IBM حتی ادعا میکند مهاجرت به فرآیند 300 میلیمتری توانسته سرعت تولید و توسعه تراشههای کوانتومی را حدود ۳۰ برابر افزایش دهد.
IBM میگوید انتقال تولید کوانتومی از ویفرهای 200 میلیمتری به 300 میلیمتری سرعت توسعه سختافزارهای کوانتومی را حدود ۳۰ برابر افزایش داده است.
فاندری جدید Anderon قرار است از فناوریهایی مانند وایرینگ (برقراری اتصال) ابررسانا، Through-Silicon Via یا TSV، Wafer Bumping ، تست درونخطی ویفرها و کیتهای طراحی فرآیند (PDK) پشتیبانی کند؛ قابلیتهایی که برای تولید مقیاسپذیر تراشههای کوانتومی ضروری هستند.
آمریکا بهدنبال زنجیره تأمین کوانتومی داخلی است
پروژه Anderon فقط یک سرمایهگذاری صنعتی نیست؛ بلکه بخشی از استراتژی بزرگتر آمریکا برای حفظ برتری تکنولوژیک در رقابت جهانی کوانتوم محسوب میشود.
دولت آمریکا طی هفته گذشته اعلام کرد بیش از ۲ میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم در ۹ شرکت فعال حوزه کوانتوم انجام خواهد داد؛ اقدامی که بزرگترین سرمایهگذاری دولتی تاریخ آمریکا در صنعت کوانتوم بهشمار میرود.
بنابر گزارش رویترز، در کنار IBM، شرکتهایی مانندRigetti Computing ،D-Wave Quantum ،PsiQuantum ،Quantinuum و GlobalFoundries نیز بخشی از این سرمایهگذاری را دریافت خواهند کرد.
هدف اصلی واشنگتن، ایجاد یک زنجیره تأمین کاملاً آمریکایی برای فناوری کوانتوم و کاهش وابستگی خارجی در یکی از مهمترین فناوریهای دهههای آینده عنوان شده است.
IBM از مشارکت در این پروژه چه هدفی دارد؟
IBM طی سالهای اخیر یکی از بزرگترین بازیگران رایانش کوانتومی بوده و تاکنون بیش از ۹۰ سیستم کوانتومی را توسعه داده است. این شرکت حالا معتقد است صنعت کوانتوم وارد مرحلهای شده که دیگر تنها تحقیق آزمایشگاهی کافی نیست و زیرساخت تولید صنعتی نیز باید شکل بگیرد.
«آرویند کریشنا»، مدیرعامل IBM، درباره این پروژه میگوید:
فناوری ساخت ویفرهای سیلیکونی یکی از عوامل کلیدی موفقیت IBM در کوانتوم بوده و برای توسعه اکوسیستم گستردهتر کوانتومی نیز حیاتی خواهد بود.
با این حال، هنوز پرسشهای مهمی درباره آینده Anderon وجود دارد. برخلاف TSMC که مستقیماً با مشتریانش رقابت نمیکند، IBM خود یکی از بزرگترین توسعهدهندگان سختافزار کوانتومی جهان محسوب میشود؛ موضوعی که میتواند همکاری برخی رقبا با این فاندری را پیچیده کند.
با وجود این، بسیاری از تحلیلگران معتقدند پروژه Anderon میتواند یکی از مهمترین گامهای تاریخ صنعت کوانتوم برای عبور از مرحله آزمایشگاهی و ورود به تولید صنعتی واقعی باشد.
