شرکت IBM روز گذشته اولین ویفر تراشه ساخته شده با فناوری 0.7 نانومتری خود را معرفی کرد و آن را پیشرفتهترین فرایند ساخت ترانزیستور تا کنون نامید. اما ایلان ماسک معتفد است که این نامگذاری گمراهکننده است و بهتر است برای سنجش فرایندهای تراشهسازی شروع به شمردن اتمها کنیم!
معماری جدید IBM و اعتراف به تغییر معنای اعداد
بر اساس اعلام رسمی IBM، فناوری ۰.۷ نانومتری این شرکت بر پایه معماری «نانوشیت» (Nanosheet) توسعه یافته و از تکنیک جدیدی به نام «نانواستکینگ» (Nanostacking) بهره میبرد. IBM مدعی است که با روی هم قرار دادن عمودی ترانزیستورها و استفاده از روش «اتصال ویفر» (Wafer bonding) توانسته تراکم کلی تراشه را به میزان چشمگیری افزایش دهد.

با این حال، خود IBM هم معترف است که این اعداد دیگر معنای فیزیکی ندارند:
همانند تمامی پیشرفتهای اخیر در کوچکسازی ترانزیستورها، عدد ۷ آنگستروم (معادل ۰.۷ نانومتر) تنها به این نسل جدید از تراشهها اشاره دارد. برخلاف نسلهای گذشته، این عدد دیگر نشاندهنده عرض واقعی اتصالات فلزی داخل تراشه نیست.
واکنش ایلان ماسک: باید اتمها را بشماریم
ایلان ماسک که این روزها پروژه بزرگ «ترافب» (Terafab) را با هدف تولید یک تراوات ظرفیت پردازشی در سال پیش میبرد، در شبکه اجتماعی ایکس به این موضوع واکنش نشان داد.
ماسک در پاسخ به کاربری که نوشته بود «تعداد قطعات چاپشده روی این تراشه که واقعاً زیر ۱ نانومتر باشند، دقیقاً صفر است و این نامگذاری کاملاً فریبنده است»، اینگونه نوشت:
دقیقاً همینطور است. ما باید نامگذاری نودهای پردازشی (Process Nodes) را به تعداد اتمهایی تغییر دهیم که عرض کوچکترین ویژگی (Feature size) تراشه را تشکیل میدهند. به نظر من این دقیقترین روش خواهد بود.
بازی با اعداد در صنعت نیمههادی
جالب است بدانید که اوضاع در صنع تراشهسازی همیشه اینگونه نبوده و در گذشته نامها انتخابی برای فرایندهای ساخت تراشه، معمولاً نشانگر یکی از ویژگیهای ترانزیستورهای ساخته شده با آن مانند عرض گیت یا حداقل فاصله بین اتصالات فلزی روی ترانزیستور بود. اما این نامگذاری در چند سال اخیر کاملاً معنای فنی خود را از دست داده و بیشتر به یک ابزار بازاریابی تبدیل شده است.
اولین شرکتی هم که این روند را آغاز کرد، بزرگترین تراشهساز حال حاضر جهان یعنی TSMC بود که از مدتها قبل، نامگذاری محصولاتش تنها تفاوت نسلها مختلف را نشان میدهد و نه واقعیتها فیزیکی ترانزیستورها را.
اینتل نیز در سال ۲۰۲۱ برای رقابت با TSMC به این روند پیوست و نقشه راه خود را به کلی تغییر داد. این شرکت فناوری ۱۰ نانومتری خود را به «Intel 7» و فناوری ۷ نانومتریاش را به «Intel 4» تغییر نام داد.
در همین رابطه بخوانید:
- IBM از فناوری ساخت 0.7 نانومتری رونمایی کرد؛ معماری سهبعدی Nanostack فصل جدید صنعت تراشه
- خیز اینتل و تسلا برای پایان سلطه TSMC؛ همکاری بزرگ در پروژه عظیم TeraFab
به نظر میرسد تا زمانی که یک استاندارد واحد در صنعت نیمههادیها وضع نشود، شرکتها به استفاده از اعداد کوچکتر برای نشان دادن برتری نسل جدید پردازندههای خود ادامه خواهند داد. حتی اگر به قول ایلان ماسک، این اعداد هیچ ارتباطی با واقعیت فیزیکی تراشهها نداشته باشند.







