نظرات (2)گزارش جدیدی از Financial Times نشان میدهد که در کنار تحولات اخیر پیرامون تنگه هرمز، سناریویی برای دریافت عوارض عبور کشتیها با استفاده از بیتکوین مطرح شده است؛ رویکردی که بیش از هر چیز، به تغییر تدریجی ابزارهای پرداخت در تجارت بینالمللی اشاره دارد.
بر اساس این گزارش، حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و فرآوردههای پتروشیمی اعلام کرده که ایران در حال بررسی سازوکاری است که طی آن، تانکرهای عبوری ملزم به ارائه اطلاعات محموله خود پیش از عبور خواهند بود. پس از بررسی این اطلاعات، هزینه عبور تعیین شده و به کشتیها اعلام میشود.
او در توضیح نحوه تسویه این هزینهها میگوید:
هنگامی که ایمیلها دریافت شود و ایران ارزیابیهای لازم را انجام دهد، به کشتیها لحظاتی مهلت داده میشود تا هزینه را با بیتکوین بپردازند.
در همین رابطه بخوانید:
- از نفت تا سیلیکون: چرا مسدود شدن تنگه هرمز برای صنعت تراشه خطرناک است؟
- رابطه تنگه هرمز با تایوان؛ بحران جدید در راه زنجیره تامین تراشه و حافظه است؟
بیت کوین به جای دلار؟
طرح استفاده از بیتکوین در این سناریو، بیش از آنکه جنبه نمادین داشته باشد، از یک ضرورت عملیاتی در شرایط محدودیتهای مالی ناشی میشود. در واقع، تکیه بر رمزارزها میتواند راهکاری برای دور زدن زیرساختهای سنتی پرداخت باشد؛ زیرساختهایی که در بسیاری از موارد تحت تأثیر تحریمها یا محدودیتهای بینالمللی قرار دارند.
جالب است بدانید که برخی از صاحبنظران استفاده از ارزهای فیات دیگر مانند یورو و یوآن چین را نیز مطرح کردهبودند. ولیکن ظاهراً در شرایط حال سریعترین و امنترین راه برای گردانندگان تنگه هرمز، ارز دیجیتال است. شاید این اولین مورد از تسویههای رسمی و بزرگ کشورها باشد که به جای ارزهای فیات با رمزارزها ساختار مییابد.
شبکههای مبتنی بر بلاکچین، امکان انتقال مستقیم ارزش را بدون نیاز به واسطههای بانکی فراهم میکنند؛ موضوعی که در تجارت انرژی و حملونقل دریایی اهمیت ویژهای دارد.
شروع عصر رسمیشدن رمزارزها برای دولتها؟
بررسی روندهای منطقهای نشان میدهد کشورهایی مانند ایران و عمان بهدنبال توسعه مسیرهای جایگزین برای تسویه مالی هستند. این رویکرد چند هدف کلیدی را دنبال میکند: کاهش وابستگی به دلار، افزایش انعطافپذیری در تجارت انرژی و مدیریت ریسک در شرایط بیثبات.
در چنین فضایی، رمزارزهایی مانند بیتکوین میتوانند نقش یک ابزار پرداخت مکمل را ایفا کنند؛ بهویژه در سناریوهایی که دسترسی به شبکههای مالی سنتی محدود یا پرهزینه است.
با وجود مزایا، استفاده از بیتکوین در این سطح با موانعی نیز همراه است. نوسانات قیمتی این رمزارز میتواند بر محاسبه تعرفهها اثر بگذارد و همچنان مسائل مربوط به مقیاسپذیری شبکه و چارچوبهای حقوقی بینالمللی بهطور کامل حل نشدهاند. البته اگر مبنا به دلار باشد ظاهراً هر کشتی موظف خواهد بود که در لحظه عبور، مقدار ارز دیجیتال عوارض را استعلام گرفته و سپس نسبت به پرداخت آن اقدام کند.
در نهایت باید بگوییم که آنچه در گزارش FT مطرح شده، صرفاً یک پیشنهاد مقطعی نیست، بلکه میتواند نشانهای از تغییر در شیوههای تسویه مالی در تجارت جهانی باشد؛ تغییری که در آن، بیت کوین بهتدریج از یک دارایی سرمایهگذاری به یک ابزار پرداخت عملیاتی در سناریوهای واقعی نزدیک میشود.
