نظرات (2)دسترسی کشورها به فناوری‌های متوسط و پیشرفته بیشترین نقش را در تضمین رشد و توسعه اقتصادی آن‌ها دارد و از این رو، بسیاری از دولت‌ها حمایت از این فناوری‌ها را بسیار جدی می‌گیرند. سازمان توسعه صنعتی ملل متحد گزارشی تهیه کرده و سهم ایران و سایر کشورها در صادرات و استفاده از فناوری‌های متوسط و پیشرفته را بررسی کرده است.
مرکز پژوهش‌های مجلس گزارش تازه‌ای از سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO) را منتشر کرده که در آن به سهم کشورها در صادرات و تولیدات با فناوری‌های متوسط و پیشرفته اشاره شده است. جایگاه کلی ایران در شاخص سهم صادرات و تولیدات با فناوری متوسط و پیشرفته از کل صادرات صنعتی در رتبه هفتادوسوم از ميان 154 کشور قرار دارد و کشورهایی مانند ترکیه (55) و هندوستان (61) در جایگاه بهتری از ایران دارند.
سهم فناوری‌های پیشرفت و متوسط از سبد صادراتی ایران
گزارش منتشر شده از یونیدو روند توسعه فناوری‌های متوسط و پیشرفته در کشورهای جهان بین سال‌های 1990 تا 2022 (1369 تا 1399) را مورد بررسی قرار داده است. کشور ایران در دوره 1369 تا 1389 توانسته بهبود 45 درصدی در سهم ارزش افزوده تولیدات با فناوری متوسط و پیشرفته ایجاد نماید اما این شاخص از بین سال‌های 1390 تا 1399 پیشرفتی نداشته است.
نکته جالب را باید سهم بسیار بالای خام فروشی در اقتصاد ایران دانست؛ در سال 1399، 54 درصد سهم صادرات ایران را محصولات خام و نیمه خام تشکیل داده و تنها 0.5 درصد به محصولات با فناوری‌های پیشرفته اختصاص دارد. 32.5 درصد صادرات ایران نیز محصولاتی با فناوری متوسط هستند.
مرکز پژوهش‌های مجلس با بررسی گزارش سازمان توسعه صنعتی ملل متحد گفته ساختار تولید در ایران در سال‌های 1369 تا 1379 بهبود قابل قبولی داشته اما در دوره بیست ساله بعدی پیشرفت قابل ملاحظه‌ای را تجربه نکرده است.
مرکز پژوهش‌های مجلس با مقایسه رتبه کشور ایران در شاخص صادرات محصولات با فناوری متوسط و پیشرفته سرانه (77) با کشورهایی مانند ترکیه (51)، عمان (53)، کویت (64) و همچنین سهم بالای خام فروشی در صادرات کشور، مهم‌ترین مشکل ساختار صادرات صنعتی ایران را وابستگی به محصولات خام و نیمه خام دانسته است.
این مرکز همچنین نتیجه گرفته که برای بهبود وضعیت رقابت‌پذیری صنعتی ایران و شاخص‌های عملکردی آن «اهتمام جدی سياستگذاران به منظور تنوع‌بخشی به تولیدات کشور و ارتقای صادرات فناوری‌های پيشرفته برای نقش‌آفرينی جدی اين دسته از تولیدات و صادرات غيرنفتی در اقتصاد كشور ضروری است.»
