نظرات (9)پاسخ کوتاه:
دالبی ویژن (Dolby Vision) نوعی فناوری HDR است که با افزایش گستره دینامیکی (روشنایی و تاریکی) و دقت رنگ، تصاویر را زندهتر و واقعیتر نشان میدهد.
در طول یک دههی گذشته، صنعت تلویزیون و نمایشگر تغییرات زیادی را تجربه کرده است. تلویزیونهای CRT با LCDها جایگزین شده و پس از اندکی، تلویزیونهای باریک LED جای آنها را گرفتهاند. فرمت HDR10 نیز یکی از مشخصات رقابتی در تلویزیونهای جدید است که میتواند آیندهی این محصولات را تحت تأثیر قرار دهد. برهمین اساس در این مطلب قرار است تفاوت بین کیفیت HDR10 و تکنولوژی +HDR10 را مورد بررسی قرار داده و مفهوم دالبی ویژن در تلویزیونها جدید را توضیح دهیم.
فهرست مطالب این مقاله:
- HDR چیست؟
- HDR10 چیست؟
- +HDR10 چیست؟
- تفاوت HDR10 و +HDR10
- سیستم دالبی ویژن چیست؟
- دالبی ویژن بهتر است یا +HDR10
- دالبی ویژن گوشی چیست؟
- دالبی ویژن آیفون چیست؟
شرکتهای تولیدکننده تلویزیون طی چند سال گذشته توانستهاند با معرفی فناوریهای جدید، تصاویر نمایش داده شده توسط محصولات خود را بیشتر به مناظر واقعی قابلمشاهده توسط چشم انسان نزدیک کنند. یکی از این استانداردها HDR یا گستره دینامیکی بالا نام دارد که به فرمتهای متنوعی همچون فرمت HDR10، دالبی ویژن، HLG، تکنولوژی +HDR10 و غیره تقسیم میشود.
در این مطلب به بررسی استاندارد HDR پرداخته و در ادامه تفاوت HDR10+ با HDR10 و دالبی ویژن را مورد بررسی قرار میدهیم
HDR چیست؟
HDR یکی از بهترین ویژگیهایی است که در تلویزیونهای 4K وجود دارد. این کلمه مخفف عبارت High Dynamic Range به معنی محدودهی پویای بالا است که به تلویزیون اجازه میدهد طیف بسیار وسیعتری از رنگها را نمایش دهد. به عبارک دیگر، با کمک HDR امکان مشاهدهی رنگ سیاه تاریکتر و سفیدِ روشنتر مهیا میشود. طیف وسیع رنگها باعث میشود تصاویر بسیار واقعیتر به نظر برسند زیرا در دنیای واقعی، رنگها و سطوح روشنایی بسیار بیشتری نسبت به چیزی که در تلویزیون میبینیم وجود دارد.
HDR در برابر SDR
در مقایسه با Standard Dynamic Range یا SDR، میتوانیم به افزایش عمق رنگ از 8 به حداقل 10 بیت، افزایش سطح روشنایی از 100 نیت به حداقل 1.000 نیت و قابلیت ارسال فراداده به عنوان یک سیگنال جداگانه به عنوان برتریهای HDR اشاره کنیم.
البته، حتی اگر یک تلویزیون با قابلیت HDR خریداری کرده باشید، الزاماً تغییری ایجاد نمیشود زیرا تلویزیون شما برای ایجاد تصویر بهتر، نیاز به محتوای HDR نیز خواهد داشت.
در همین رابطه بخوانید:
- چگونه قابلیت HDR را در ویندوز 11 فعال کنیم؟
امروزه چند استاندارد مختلف در حال رقابت در زمینهی HDR وجود دارند. بعضی از تلویزیونها تنها از محتوای با کیفیت HDR10 و بعضی دیگر از کیفیت HDR10 در کنار دالبی ویژن پشتیبانی میکنند. محصولات جدیدتر موجود در بازار به سمت پشتیبانی از تکنولوژی +HDR10 هم رفتهاند و بعضی استانداردهای دیگر مثل HLG یا Hybrid Log Gamma و Technicolor Advanced HDR هم وجود دارند که البته به گستردگی سه مورد قبلی نیستند.
HDR10 چیست
فرمت HDR10 در واقع یک استاندارد آزاد (Open Standard) در صنعت تلویزیونهای خانگی است که برای استفاده عمومی در دسترس قرار دارد. بر همین اساس تمام تولیدکنندگان و شرکتهای سازنده میتوانند بدون سروکله زدن با مسائل حقوقی و پرداخت هزینههای هنگفت، از این فناوری به راحتی در محصولات خود استفاده کنند.
در حال حاضر بیشتر محتوای تصویری HDR موجود در بازار قابلیت پشتیبانی از فرمت HDR10 را دارند و بیشتر تلویزیونها نیز از این استاندارد پشتیبانی میکنند.
HDR10+ چیست
تکنولوژی +HDR10 یک استاندارد باز همانند HDR10 است که توسط شرکت سامسونگ توسعه یافته و بازه پویا تصویر یا همان نسبت نور به تاریکی را در محتوای تصویری افزایش میدهد. این کار باعث میشود تا تصویر نمایش داده شده توسط تلویزیون تشابه بیشتری به واقعیت و کیفیت بالاتری داشته است.
در همین رابطه بخوانید:
- چرا باید تلویزیون مجهز به فناوری HDR 1000 بخریم
اساساً تکنولوژی +HDR10 در مقایسه با سایر فرمتهای HDR تصویری روشنتر و با طیف رنگی غنیتر را ایجاد میکند.
جدول تفاوت میان HDR10، +HDR10 و Dolby Vision
| ویژگی | HDR10 | HDR10+ | Dolby Vision |
|---|---|---|---|
| نوع متاداده | استاتیک (Static Metadata) | دینامیک (Dynamic Metadata) | دینامیک (Dynamic Metadata) |
| عمق رنگ | 10 بیت (تا 1.07 میلیارد رنگ) | 10 بیت (مشابه HDR10) | تا 12 بیت (تا 68.7 میلیارد رنگ) |
| سطح روشنایی (nits) | پشتیبانی تا حداکثر 1000 نیت (معمولاً محدوده 4000 نیت تعریف شده) | پشتیبانی از حداکثر 4000 نیت یا بیشتر (با استفاده از متاداده دینامیک) | تا 10,000 نیت (بسته به نوع تلویزیون و محتوای مسترینگ) |
| متاداده سفارشی در هر صحنه | فقط یک بار در آغاز محتوا (استاتیک) | برای هر صحنه یا حتی هر فریم (دینامیک) | برای هر صحنه یا هر فریم (دینامیک) |
| پشتیبانی سختافزاری | اغلب تلویزیونها و پلیرهای سازگار با HDR | تلویزیونها و دستگاههایی که بهطور مشخص از HDR10+ پشتیبانی میکنند (اغلب تولیدکنندگان سامسونگ و برخی برندهای دیگر) | نیازمند مجوز رسمی از Dolby و سختافزار/نرمافزار ویژه برای دیکد و نمایش صحیح |
| هزینه و لایسنس | رایگان (استاندارد باز) | رایگان اما تحت برند HDR10+ (مشارکت سامسونگ و آمازون) | نیاز به مجوز تجاری از شرکت Dolby |
| کیفیت تصویر | کیفیت HDR مناسب، اما به دلیل استاتیک بودن متاداده در صحنههای مختلف کمتر بهینه است | با متاداده دینامیک، کنتراست و روشنایی در هر صحنه بهتر تنظیم میشود | بهترین و دقیقترین تنظیم دینامیک برای صحنهها؛ گستره رنگ بیشتر و روشنایی بالاتر |
| محتوای موجود | گستردهترین پشتیبانی در بازار؛ بیشتر فیلمها و سریالهای HDR با فرمت پایه HDR10 عرضه میشوند. | در حال گسترش، استودیوها و سرویسهای بیشتری فرمت +HDR10 را پشتیبانی میکنند. | محتوای باکیفیت بالا از سرویسهای استریم و استودیوهای هالیوودی؛ در حال رشد اما هنوز محدودتر از HDR10 |
جمعبندی
- HDR10: استاندارد پایه و رایگان. بیشتر تلویزیونها و محتوای HDR از این فرمت استفاده میکنند.
- HDR10+: نسخه بهبودیافته HDR10 با متاداده دینامیک که رنگ و روشنایی را در هر صحنه بهتر تنظیم میکند.
- Dolby Vision: پیشرفتهترین فرمت HDR با متاداده دینامیک دقیقتر، پشتیبانی از عمق رنگ بالاتر (تا 12 بیت)، و روشنایی بالقوه بالاتر. اما به مجوزهای تجاری و سختافزار سازگار نیاز دارد.
تفاوت HDR10 و HDR10+ در چیست؟
تکنولوژی +HDR10 برای دست یافتن به کنتراست تصویر بهتر و نمایش محتوای نزدیکتر به واقعیت از ابر داده پویا استفاده میکند، درحالی که فرمت HDR10 از فناوری ابر داده استاتیک بهره میبرد.
فناوری بهکار رفته در تکنولوژی +HDR10 به تلویزیونهای مجهز به فرمت HDR10 اجازه میدهد با تا استفاده از ابر دادههای پویا تجربه بصری بهتری را در اختیار مخاطب قرار دهند. این فناوری به تکنولوژی +HDR10 اجازه میدهد با تا امکان تنظیم روشنایی سیگنال HDR را به صورت فریم به فریم داشته باشد؛ در نتیجه تصاویر نزدیک به واقعیت را نمایش دهد.
در همین رابطه بخوانید:
- گیمینگ HDR؛ جایی که کارتهای گرافیک انویدیا از AMD کم میآورند!
به عبارت دیگر، تکنولوژی +HDR10 به دلیل امکان تنظیم فریم به فریم ویدئو میتواند کیفیت بهتری نسبت به کیفیت HDR10 را ارائه کند.
سیستم دالبی ویژن چیست؟
دالبی ویژن هم یک استاندارد HDR است که توسط شرکت Dolby ایجاد شده و وعده ارائه کیفیت بالاتر از فرمت HDR10 را میدهد. این استاندارد اختصاصی (استاندارد آزاد نیست) از ۱۲ بیت در هر رنگ (قرمز، آبی و سبز) استفاده میکند، در حالیکه کیفیت HDR10 از ۱۰ بیت در هر رنگ بهره میبرد.
نکته جالب آن است که نامگذاری کیفیت HDR10 نیز بر همین اساس بوده است.
فناوری دالبی ویژن یک قالب تصویر پویا است که میتواند محتوای نمایش داده شده را فریم به فریم تنظیم و بهینه کند.
در همین رابطه بخوانید:
این کار باعث میشود که تصاویر نمایش داده شده در صفحهنمایش مجهز به دالبی ویژن تلویزیون با جزئیات رنگی دقیقتر و بهتری ارائه شوند.
{4seo_faq_question_start}دالبی ویژن بهتر است یا HDR10+؟{4seo_faq_question_end}
{4seo_faq_answer_start}بزرگترین رقیب برای کیفیت HDR10 در حال حاضر دالبی ویژن است. تلویزیونهایی که از Dolby Vision پشتیبانی میکنند، قابلیت نمایش محتوا با فرمت HDR10 را نیز دارند (عکس آن ممکن نیست)، اما معمولاً نام دالبی ویژن را در جدول مشخصات خود ذکر میکنند. این استاندارد، از لحاظ قابلیت و کیفیت بدون شک از HDR10 بالاتر است.
همانطور که گفته شد دالبی ویژن تلویزیون میتواند در مقایسه با کیفیت HDR10 که از ۱۰ بیت در هر رنگ استفاده میکند، عمق رنگ ۱۲ بیت را در ارائه دهد.
نباید تفاوت ۲ بیت در عمق رنگ تصویر را تنها تنها دو عدد فاصله توصیف کنید. در حالت ۱۰ بیت تنها امکان ساخت ۱۰۲۴ سایه از هر رنگ وجود دارد و مجموعاً تعداد رنگها به یک میلیارد میرسد.
این درحالیست که در تکنولوژی دالبی ویژن و عمق رنگ ۱۲ بیت، شما با ۴۰۹۶ نسخه متفاوت یا سایه و ۶۸ میلیارد رنگ متفاوت سروکار دارید.{4seo_faq_answer_end}
این تفاوت چشمگیر به معنای امکان نمایش تصاویر زندهتر و نزدیکتر به واقعیت در تلویزیونهای مجهز به دالبی ویژن است.
از طرف دیگر، فرمت HDR10 در نهایت میتواند از هزار نیت روشنایی تصویر پشتیبانی کند، درحالیکه این رقم در دالبی ویژن تا ۱۰ هزار نیت هم میتواند افزایش یابد.
در حال حاضر محصولات چندانی در بازار وجود ندارد که از ۱۰ هزار نیت روشنایی یا تمام ۶۸ میلیارد رنگ قابل نمایش توسط فناوری دالبی ویژن پشتیبانی کند، با این حال به راحتی میتواند گفت که دالبی ویژن یک سروگردن از تکنولوژی +HDR10 و کیفیت HDR10 بالاتر است.
بررسی دقیقتر فناوری Dolby Vision و تکنولوژی +HDR10
در Dolby Vision، امکان قرار دادن متادیتا یا فراداده در تک تک فریمهای تصویر وجود دارد. فراداده، اطلاعاتی اضافی در مورد محتوای اصلی است که در مورد تصاویر HDR، میتوان آن را به عنوان راهنمایی برای چگونگی نمایش تصویر و محدودهی روشناییها در آن در نظر گرفت که تولیدکنندهی محتوا آن را به همراه فیلم ارائه میکند.
در فرمت HDR10، فرادادهی ایستا وجود دارد. به این معنا که برای تمام طول یک فیلم، یک فرادادهی ثابت وجود دارد. وجود این فراداده مفید است اما اگر در طول فیلم گوناگونی زیادی در تصاویر وجود داشته باشد، مسلماً قابلیت تعریف فراداده برای هر برداشت یا حتی هر فریم، میتواند بسیار مؤثرتر باشد. بنابراین در این زمینه هم دالبی ویژن برتری قاطعی دارد.
اما از سویی دیگر، دالبی ویژن یک استاندارد اختصاصی است. برای استفاده از استاندارد دالبی ویژن، نیاز به یک محتوا با این استاندارد، یک پخشکننده با مجوز Dolby Vision و یک نمایشگر یا تلویزیون با همین قابلیت خواهید داشت. این درحالی است که پخش محتوا با کیفیت HDR10 به هیچ یک از موارد ذکر شده نیازی ندارد.
در همین رابطه بخوانید:
- معرفی بهترین تلویزیون های بازار
Dolby برای تمام این موارد، یک فرایند اعطای پروانه، پرداخت هزینهی مجوز و سختافزاری خاص دارد که تولیدکنندگان باید از آن تبعیت کنند. این روند باعث بالا رفتن هزینهی تولید برای سازندگان تلویزیون و تولیدکنندگان محتوا میشود و نتیجهی آن، بالا رفتن قیمت برای شما به عنوان مصرفکننده خواهد بود. به همین دلیل تلویزیونهایی که قابلیت نمایش فرمت HDR10 را دارد، از مدلهای مجهز به فناوری دالبی ویژن کمی گرانتر هستند.
بسیاری از این تولیدکنندگان، ترجیح میدهند چنین هزینههایی را پرداخت نکنند، بنابراین شما استاندارد دالبی ویژن را در محصولات زیادی نمیبینید.
نکته: تکنولوژی +HDR10 هیچ ارتباطی با HDR+ که گوگل به عنوان یکی از ویژگیهای عکسبرداری HDR در گوشیهای هوشمند پیکسل خود معرفی کرده است، ندارد.
در مجموع، تلویزیونهای دالبی ویژن و محتوای با این استاندارد گستردگی بسیار کمتری نسبت به کیفیت HDR10 دارند.
{4seo_faq_question_start}دالبی ویژن گوشی چیست؟{4seo_faq_question_end}
{4seo_faq_answer_start}در مرحله ابتدایی ورود دالبی ویژن به دنیای تصویر، این تکنولوژی تنها در تلویزیونهای گرانقیمت مورد استفاده قرار میگرفت. با این حال رفته رفته با افزایش دسترسی به فرمتهای تصویری و محتوای باکیفیت، دالبی ویژن هم در سایر وسایل الکتروینیک مختلف مورد استفاده قرار گرفت و در گوشیهای موبایل هم مشاهده شد.{4seo_faq_answer_end}
تکنولوژی دالبی ویژن موبایل در حال حاضر تنها در گوشیهای ساخته شده توسط دو شرکت شیائومی و اپل قابل دسترسی است. البته شرکت LG هم با عرضه گوشی G6 به دنیای دالبی ویژن وارد شد اما نتوانست در این مسیر به کار خود با قدرت ادامه دهد.
در حال حاضر کاربران گوشیهای شیائومی ۱۱ (مدلهای لایت، تی اولترا و تی پرو) میتوانند از محتوای تولید شده با فرمت دالبی ویژن بدون هیچ محدودیتی استفاده کرده و لذت تماشای ویدئو با حداکثر کیفیت را تجربه کنند.
دالبی ویژن آیفون چیست ؟
یکی از ویژگیهای جالب و قابل توجهی گوشیهای آیفون که طی چند سال گذشته باعث ایجاد یک فاصله چشمگیر از سایر رقبا شده است، استفاده از سیستم دالبی ویژن در آنها است.
اپل از گوشیهای آیفون ۱۲ پرو و آیفون ۱۲ پرومکس به بعد قابلیت فیلمبرداری با فرمت دالبی ویژن را در اختیار کاربر قرار داد تا بتوانند محتوای تصویری با بالاترین کیفیت را ضبط کنند.
اپل با اضافه کردن این قابلیت به گوشیهای نسل جدید خود اجازه میدهد کاربران محتوای ویدئوی باکیفیت بسیار بالا ضبط کرده و در صورت نیاز آن را از طریق تلویزیونهای سازگار نمایش دهند. پشتیبانی از نمایش HDR10 در گوشی های هوشمند تنها به اپل محدود نشده و سامسونگ و دیگر شرکتها نیز در این زمینه فعالیت گستردهای دارند و کیفیتهای بسیار بالا در هنگام پخش ویدئو را در نمایشگرهای محصولات آنها میتوان دید.
پشتیبانی از HDR10+
از زمان نمایشگاه CES 2018 به بعد، تعداد دستگاههای پشتیبانیکننده از تکنولوژی +HDR10 رشد بالایی داشته است. همانطور که از سازندهی استاندارد انتظار میرود، تمام تلویزیونهای 4K سال 2019 سامسونگ، به همراه بعضی از تلویزیونهای 2018 به خصوص محصولات گرانقیمت UHD و QLED این شرکت، از تکنولوژی +HDR10 پشتیبانی میکنند. دقت داشته باشید که کیفیت HDR10 اعلامی شرکتها در بسیاری موارد دستمایه تبلیغات شده و بهترین راه تشخیص میزان کیفیت نهایی، سایتهای بیطرف بررسی محصولات است.
در محصولات قدیمیتر نیز، تلویزیونهای HDR سال 2017 سامسونگ از موتور پردازش تصویری استفاده میکنند که با بروزرسانی فریمور، میتوانند به این قابلیت دست پیدا کنند. پخشکنندههای بلو-ری Ultra HD محصول سال 2017 سامسونگ مثل M9500، M8500 و M7500 نیز با بروزرسانی به آخرین نسخه از فریمور، قابلیت پخش محتوای HDR10+ را خواهند داشت.
در قالب کوچکتر نیز، گوشیهای سری گلکسی اس10 و همچنین سری گلکسی نوت 10، علاوه بر قابلیت پخش محتوای HDR10+، توانایی ضبط ویدئو با این استاندارد را نیز دارند.
در همین رابطه بخوانید:
- بررسی تمامی آیتمهای موثر در انتخاب و خرید تلویزیون
پاناسونیک نیز که در کنار سامسونگ و استودیوی 20th Century Fox یکی از سه عضو ائتلاف تکنولوژی +HDR10 است، در تمامی تلویزیونهای 4K سال جاری میلادی، از تکنولوژی +HDR10 پشتیبانی میشود. البته اکثر محصولات جدید پاناسونیک در کنار HDR10+، از دالبی ویژن نیز پشتیبانی میکنند.
شرکت فیلیپس نیز در سال 2018 تصمیم گرفت که تکنولوژی +HDR10 را در محصولات جدید خود جایگزین دالبی ویژن کند. البته در سال جاری، محصولات دیگری با پشتیبانی از هر دو استاندارد HDR10+ و دالبی ویژن توسط فیلیپس تولید شدهاند.
از سوی دیگر، الجی به عنوان بزرگترین پشتیبان دالبی ویژن در تولیدکنندگان تلویزیون، بعید است به سمت پشتیبانی از فرمتی که رقیب سنتیاش ایجاد کرده حرکت کند. سونی نیز تاکنونن تنها به پشتیبانی از دالبی ویژن متعهد بوده و به نظر نمیرسد تصمیم خود را عوض کند.
از حیث محتوا، استودیوی روباه قرن بیستم به همراه برادران وارنر چندین عنوان را در همان ابتدا با فرمت HDR10+ وارد بازار کردهاند. این فرمت از طریق Amazon Prime Video نیز در اروپا و امریکا در دسترس است.
سرویس پخش محتوای ویدئویی آنلاین Rakuten TV در اروپا نیز محتوای HDR10+ خود را برای تلویزیونهای سامسونگ منتشر میکند.
جمعبندی
HDR10+ هنوز هم به طور کامل توسط دالبی ویژن جایگزین نشده است. Dolby Vision عمق رنگ 12 بیتی دارد اما HDR10+ همچنان مثل HDR10 از رنگ 10 بیتی استفاده میکند و در حالی که HDR10+ توانسته روشنایی را به 4،000 نیت برساند، دالبی ویژن در این بخش دو و نیم برابر قویتر است.
اگر چه این تفاوتها بر روی کاغذ جذاب به نظر میرسند، اما وجود این موارد تفاوت چندانی ایجاد نمیکنند زیرا محصولات زیادی با قابلیت نمایش رنگ 12 بیتی و روشنایی ۱۰ هزار نیت وارد بازار نشده است و موارد موجود نیز بسیار گرانقیمتتر از یک تلویزیون خانگی در نظر گرفته میشوند.
ضمن اینکه تلویزیونهای موجود حداکثر 4،000 نیت روشنایی را پشتیبانی میکنند. به عبارت دیگر، HDR10+ برای سختافزارهای موجود، به اندازهی کافی مناسب و خوب است.
