بررسی اجمالی مادربرد گیگابایت X299X Designare 10G ؛ بابِ دلِ طراحان

مقدمه
مادربرد مورد بررسی از سری محصولات Designare شرکت گیگابایت است که اولین بار برای پلتفرم HEDT اینتل، با چیپست X99 معرفی و به بازار عرضه شد. این مادربردها با توجه به بهینه‌سازی‌های انجام شده در درگاه‌های خروجی و دوام و پایداری آنها، با اولویت طراحان و گرافیست‌ها شناخته می‌شوند و به همین دلیل بسیاری نام آن را به اشتباه Designer تلفظ می‌کنند.

مادربرد مورد بررسی که X299X Designare 10G نام دارد جزء جدیدترین محصولات گیگابایت بر اساس سوکت LGA2066 اینتل است و از پردازنده‌های سری Core X و مدل‌های Core i7 7800X به بعد پشتیبانی می‌کند. این پلتفرم با پشتیبانی تعداد زیادی از خطوط PCI-Express از طریق پردازنده و چیپست PCH به همراه حافظه‌های چهار کاناله، پهنای‌باند بسیار زیادی را برای انجام پردازش‌های سنگین، اتصال انبوهی از کارت‌های افزودنی و ابزار ذخیره‌ساز بوجود می‌آورد.

برای یک مادربرد رده‌بالای 600 دلاری قابلیت‌ها و توانایی‌ها به موارد بالا خلاصه نمی‌شود و امکانات جانبی برای کاربری‌های دیگر نظیر گیمینگ و اورکلاکینگ نیز پیش‌بینی می‌شود که در این مادربرد سیستم صوتی پیشرفته، شبکه سیمی و بی‌سیم پرسرعت، انواع سوییچ‌های کاربردی و مدار رگولاتور ولتاژ قدرتمند را می‌توان نام برد.

در ادامه با جزئیات بیشتر به جعبه گشایی و بررسی توانایی‌های این مادربرد می‌پردازیم.

بسته‌بندی و محتویات جعبه

بسته‌بندی این مادربرد ابعادی بزرگ و وزن زیادی داشته و طراحی ظاهری آن با بسته‌بندی سایر محصولات رایج گیگابایت تفاوت زیادی دارد. درِ این جعبه به صورت کشویی بالا رونده باز می‌شود و به رنگ مشکی با خطوط آبی که از طرح کاور پنل پشتی مادربرد الهام گرفته شده، طراحی شده است.

پشت جعبه به معرفی مشخصات و برخی از قابلیت‌های ویژه گنجانده شده در این مادربرد اختصاص یافته است که مهم‌ترین آن عبارتند از:

• 12Phase IR Digital VRM مدار رگولاتور ولتاژ 12 فاز پردازنده متشکل از ماسفت‌های 70A شرکت International Rectifier
• Server-Class Intel X550AT2 Dual 10Gb Lan دو خروجی شبکه اترنت 10Gb
• Intel Thunderbolt 3 دو خروجی Thunderbolt3 در پنل پشتی
• Triple Thermal Protect راهکار سه‌گانه برای کنترل دمای مدار رگولاتور ولتاژ
• Aorus Gen4 AIC Adaptor کارت افزودنی برای اتصال حافظه‌های M2
• Soar Free with Wi-Fi 6 شبکه بی‌سیم پرسرعت تحت استاندارد Wi-Fi 6

برای بررسی بیشتر امکانات و لوازم جانبی همراه مادربرد، بدون فوت وقت به سراغ جعبه گشایی این محصول می‌رویم. با باز کردن جعبه، مادربرد زیر پوشش طلقی قرار گرفته و باقی متعلقات در لایه زیرین جای گرفته اند که شامل موارد زیر است:  

• دیسک نوری شامل درایورهای مادربرد و نرم افزارهای مورد نیاز
• دفترچه راهنما
• راهنمای نصب سریع
• شش عدد کابل SATA 6Gb/s
• آنتن شبکه بی سیم
• یک عدد G Connector برای اتصال آسان پنل جلویی کیس به برد
• یک کابل تبدیل Adressable RGB
• دو عدد کابل رابط RGB
• دو عدد بند چسبی پارچه‌ای برای مدیریت کابل‌ها
• دو عدد کابل سنسور حرارتی (ترمیستور)
• سه عدد کیت پیچ حافظه‌ی M2 (استند و پیچ)
• یک عدد سنسور نویز سنج

همچنین در یکی از محفظه‌های لوازم جانبی کارت افزودنی حافظه‌های M2 قرار گرفته است که با نصب در یکی از اسلات‌های X16 می‌توان تا 4 حافظه M2، علاوه بر اسلات‌های اختصاصی M2 سطح برد، بکار گرفت. این کارت افزودنی دارای فن خنک‌کننده و چراغ‌های LED راهنمای فعالیت حافظه‌های M2 نیز است.

در پشت این کارت از یک Backplate فلزی نیز استفاده شده که آن را همانند سایر کارت‌های افزودنی رده‌بالا و زیبا، از نظر بصری برای قرار گرفتن در کنار کارت‌گرافیک و سایر کارت‌های افزودنی احتمالی آماده کرده است.

در زمان نگارش این مطلب، قیمت جهانی این مادربرد 570 دلار تعیین شده است که به عنوان یک مادربرد رده‌بالای پلتفرم HEDT اینتل با چیپست X299 و امکانات و قابلیت‌های در نظر گرفته شده برای این محصول در کنار لوازم جانبی کاربردی و مناسب، می‌تواند گزینه بسیار خوبی برای یک سیستم شخصی رده‌بالا با کاربری‌های متنوع باشد.

نمای ظاهری و مشخصات فنی
با اینکه ابعاد این مادربرد در استاندارد E-ATX قرار می‌گیرد و طول و عرض آن به ترتیب برابر با 30.5cm x 27.1cm است، اما سطح برد با انبوهی از کانکتور، اسلات و کامپوننت‌های ریز و درشت پر شده است و تقریباً هیچ فضای خالی روی برد نیست.

طراحی ظاهری مادربرد نیز از خطوط ساده و شکل‌های هندسی تیز تشکیل شده و اگرچه زرق و برق مادربردهای گیمینگ را ندارد، اما با این حال زیبا به نظر می‌رسد و اِلمان‌های سطح آن بیشتر بر کارایی تأکید دارند تا زیبایی.

نورهای RGB نیز تنها زیر کاور پنل پشتی یافت می‌شوند و اگر از دوست‌داران نورپردازی RGB هستید، می‌توانید از دو کانکتور تعبیه شده برای اتصال نوارهای Digital RGB و دو کانکتور برای نوارهای RGB در قسمت بالا و پایین برد استفاده نمایید.

در پشت مادربرد از یک صفحه ضخیم فلزی برای مقاوم سازی بیشتر برد در برابر وزن خنک‌کننده‌های سنگین پردازنده و انواع کارت‌های افزودنی استفاده شده است. همچنین در پشت مدار رگولاتور ولتاژ پردازنده به کمک پد‌های حرارتی با کیفیت، این صفحه به برد متصل شده است و می‌تواند در دفع گرمای پخش شده در سطح پلان VRM تأثیرگذار باشد.

این برد دارای 8 اسلات DIMM بوده که توانایی پشتیبانی از حداکثر 256GB حافظه رم DDR4 با استفاده از پردازنده‌های نسل 10 HEDT که 48 مسیر PCI-Express دارند، به صورت Quad Channel در سرعت استاندارد 2133/2400/2666/2800/2933 مگاهرتز را دارد. بیشینه سرعت پشتیبانی شده حافظه‌های رم به بیش از 4333 مگاهرتز می‌رسد که از طریق فعال‌سازی پروفایل XMP یا اورکلاک قابل دسترسی است.

در زمینه اسلات‌های PCI با دارا بودن 4 اسلات PCI Express X16 قابلیت نصب انواع کارت‌های افزودنی وجود دارد. چهار اسلات PCI Express X16 که پهنای باند خود را مستقیماً از پردازنده دریافت می‌کنند توانایی ارائه به ترتیب سرعت X16 و X8 را با توجه به پردازنده نصب شده و تعداد خطوط PCIe مورد پشتیبانی آن (48، 44 یا 28) دارند. همچنین با توجه به داشتن 4 اسلات PCI Express X16 در این مادربرد از قابلیت 2way SLI / Crossfire نیز پشتیبانی می‌شود و تمامی این اسلات‌ها توسط استیل ضد زنگ مقاوم سازی شده تا در اثر فشار ناشی از وزن و گرمای کارت‌های گرافیک تغییر شکل ندهند.

در صورت استفاده از کارت‌های افزودنی پر مصرف یا بیش از دو کارت گرافیک، یک کانکتور 6pin نیز در قسمت پایین برد تعبیه شده است تا مادربرد جریان مورد نیاز اسلات‌های PCI-E را به راحتی فراهم نماید.

پورت‌های ذخیره‌سازی در این مادربرد شامل 8 پورت SATA 6Gb/s (با توانایی پشتیبانی از آرایه‌های RAID 0,1,5,10 و تکنولوژی Intel Rapid Storage) و سه پورت M2 می‌شود.

اسلات M2 تعبیه شده در زیر سوکت پردازنده، پهنای باند خود را مستقیماً از پردازنده دریافت کرده و تنها از حافظه‌های با رابط PCIe و حداکثر طول 110mm را پشتیبانی می‌کند و دو اسلات دیگر می‌توانند میزبان حافظه‌هایی با حداکثر طول 80mm و هر دو نوع رابط PCIe و SATA باشند.

به عنوان یک مادربرد رده‌بالا کانکتورهای رایج برای اتصال به پنل جلوی کیس تدارک دیده شده است. کانکتور مربوط به اتصالات صدا، یک کانکتور 10 پین USB2، یک کانکتور USB3.2 Gen2 TypeC و دو کانکتور 20 پین USB3.2 Gen1 در لبه‌ی سمت راست و پایین مادربرد قرار گرفته‌اند.

همچنین هشت Fan Header چهار پین برای کاربری‌های مختلف مانند اتصال پمپ خنک‌کننده مایع یا فن‌های خنک‌کننده در سطح برد به طور هوشمندانه‌ای تعبیه شده اند. دو کانکتور نیز برای اتصال ترمیستور و اندازه‌گیری دمای محل دلخواه به همراه یک کانکتور اندازه‌گیری نویز محیط داخلی کیس در سطح برد قرار گرفته‌اند.

درگاه‌های خروجی پنل پشتی این مادربرد برای سیستم‌کاری یک طراح یا گرافیست می‌تواند یکی از بهترین‌ها باشد. جدای از مجموعه خروجی صدای 7.1 کاناله توسط جک‌های 3.5mm آنالوگ و S/PDIF Optical خروجی صدا، به ترتیب از سمت چپ دو درگاه ورودی DisplayPort قرار گرفته‌اند. این دو ورودی با دریافت تصویر از منبع ورودی، آن را برای دریافت از خروجی‌های Thunderbolt 3 تعبیه شده در پنل پشتی فراهم می‌کنند. دو درگاه Type-C تعبیه شده، خروجی‌های Thundebolt 3 هستند که از استاندارد USB 3.2 Gen2 نیز همزمان پشتیبانی می‌کنند و می‌توانند برای انتقال اطلاعات تا حداکثر پهنای‌باند 40Gbps بر اساس استاندارد Thunderbolt 3 مورد استفاده قرار گیرند.

درگاه‌های Type-A نیز همگی از نوع USB 3.2 Gen1 هستند که درگاه سفید رنگ برای اتصال حافظه فلش به منظور به‌روزرسانی BIOS و استفاده از قابلیت Q-Flash Plus (به‌روزرسانی BIOS بدون نیاز به پردازنده و رم، بایوس مادربرد) نشانه‌گذاری شده است.

دو درگاه RJ45 تعبیه شده هر دو از نوع 10G هستند که به لطف بکارگیری یکی از تراشه‌های خانواده X550 و کلاس سرور اینتل حاصل شده اند. کنترلر این دو درگاه در حالت حداکثر سرعت برای هر دو خروجی به طور همزمان، تنها 13w انرژی مصرف می‌کند که در کنار سرعت بالا جزء ویژگی‌های اصلی کنترلر شبکه سیمی این مادربرد به حساب می‌آید.

علاوه بر شبکه سیمی قدرتمند، این مادربرد به یک ماژول شبکه بی‌سیم پر سرعت نیز مجهز است که دو خروجی آنتن آن روی پنل پشتی قرار گرفته است.

همچنین اگر به لیست متعلقات همراه دقت کرده باشید حتماً متوجه شده‌اید که خبری از محافظ پورت‌های پشتی نیست. گیگابایت این قطعه را با یک محافظ فلزی ثابت جایگزین کرده که در ارتباط با لایه‌ی GND و صفحه فلزی پشت PCB است و مادربرد را بیش از پیش در برابر تخلیه بار‌های استاتیکی مقاوم می‌کند و در کنار آن مراحل نصب مادربرد درون کیس را نیز ساده‌تر کرده و از اتلاف وقت به دلیل فراموشی قرار دادن I/O Shield جلوگیری می‌کند.

امکانات و قابلیت‌های ویژه

کانکتورهای 24 پین و برق پردازنده در این مادربرد علاوه بر قرار گرفتن درون قاب فلزی برای مقاومت بیشتر در برابر گرمای حاصل از عبور جریان، به پین‌هایی که گیگابایت آن را Solid Pin می‌نامد نیز مجهز شده‌اند که به دلیل داشتن فلز بیشتر در ساخت آنها، سطح تماس بیشتری دارند و در انتقال جریان پایداری بهتری نسبت به پین‌های معمولی دارند.

سیستم خنک‌کنندگی در این مادربرد یک سیستم یکپارچه برای مدار رگولاتور ولتاژ و PCH است. این مجموعه که هسته اصلی آن دو هیتسینک پره‌دار است در دو طرف سوکت پردازنده قرار گرفته و از یک طرف با لوله‌های انتقال حرارت 6mm به یک هیتسینک کوچکتر که نقش کاور سیستم صوتی را نیز ایفا می‌کند، و از طرف دیگر به هیتسینک PCH متصل می‌شود.

مدار رگولاتور ولتاژ این مادربرد از 12 فاز تشکیل شده است و توان مورد نیاز خود را از دو کانکتور 8pin ATX دریافت می‌کند. ماسفت‌های بکار رفته از PowerStageهای شرکت International Rectifier هستند که توان تأمین حداکثر جریان 70A را دارند. این مجموعه به کمک چوک‌های کلاس سرور و یک PWM کنترلر دیجیتال، 840A جریان را برای سیستم FIVR پردازنده‌های سری Core X فراهم می‌کند که می‌تواند به راحتی پاسخگوی نیاز اورکلاکرهای حرفه‌ای نیز باشد.

البته در چنین مادربردی هدف، تأمین جریان برای شرایط Extreme Overclocking نیست و این مدار رگولاتور قدرتمند برای پایداری و بازدهی مصرف انرژی بسیار بالا تحت سخت‌ترین شرایط ممکن در نظر گرفته شده است.

سیستم صوتی در نظر گرفته شده برای این مادربرد، قدرت گرفته از بهترین تراشه ساخت Realtek و بهینه‌سازی شده توسط گیگابایت، با نام ALC 1220-VB است. همچنین برای افزایش کیفیت صدای خروجی نیز از خازن‌های FKP2 شرکت WIMA به همراه خازن‌های طلایی Chemicon استفاده شده است.

کارت شبکه بی‌سیم این مادربرد یک ماژول M2 است که زیر یکی از اسلات‌های حافظه M2 تعبیه شده است. این ماژول شبکه ساخت اینتل و مدل AX200 است که گواهی Wi-Fi 6 دارد و از دو باند 2.4 و 5GHz پشتیبانی می‌کند. این ماژول قادر است حداکثر پهنای‌باند 2.4Gbps را با رمزنگاری WPA3 فراهم آورد. این ماژول در کنار Wi-Fi یک Bluetooth نسخه 5.1 نیز همراه خود دارد که نسبت به نسخه قبلی خود تا 4 برابر بُرد بیشتر و دو برابر سرعت بالاتری ارائه می‌کند.

همانطور که گفته شد این مادربرد با اولویت اورکلاک ساخته نشده با این حال سوییچ‌های مختلف و کاربردی برای این مادربرد در نظر گرفته شده است از جمله سوییچ‌ Power و Reset، سوییچ ClearCMOS و دو سِوِن سگمنت دیباگر برای نشان دادن کد‌های عیب‌یابی. این سوییچ‌ها در زمان اورکلاک می‌توانند بسیار کاربردی باشند، اما در این محصول به عنوان مادربرد یک سیستم‌ کاری، عیب‌یابی سریع و آسان می‌تواند بسیار حائز اهمیت باشد.

لازم به ذکر است برای پایداری بیشتر و راحتی پروسه عیب‌یابی، این مادربرد به دو تراشه بایوس نیز مجهز است که از طریق کلید کشویی کلید BIOS_SW برای فعال سازی یکی از دو چیپ بایوس می‌توان استفاده و در هنگام خرابی کدهای هریک، از محتویات بایوس جایگزین استفاده نمود.

کلید SB قابلیت Dual Bios را می‌تواند فعال یا غیر فعال کند. با توجه به قرارگیری چیپ اصلی بایوس درون محفظه‌ای مخصوص که تراشه بایوس را قابل تعویض توسط کاربر کرده است، با غیر فعال کردن قابلیت Dual Bios و ارسال بایوس معیوب برای تعمیر دیگر نیازی به فرستادن مادربرد برای تعمیر وجود ندارد و کاربر می‌تواند همچنان از مادربرد استفاده کند.

جمع‌بندی و سخن پایانی
اگرچه پلتفرم HEDT اینتل مبتنی بر چیپست X299 و پردازنده‌های آن در یک رقابت سخت با AMD هستند، اما همچنان محصولاتی در این گروه وجود دارند که می‌توانند توجه کاربر را به خود جلب کنند و دلیلی برای بازنگری بر خرید از این پلتفرم باشند. به جرأت می‌توان گفت که مادربرد گیگابایت X299X Designare یکی از این محصولات است.

این مادربرد برای طراحان و گرافیست‌ها به عنوان سیستم کاری رده‌بالا ساخته و پرداخته شده است. دو خروجی Thunderbolt 3، شبکه بی‌سیم و سیمی پر سرعت، استفاده از کامپوننت‌های کلاس سرور و خنک‌کننده تنومند برای پایداری بیشتر در شرایط مختلف، همگی قابلیت‌هایی هستند که در کنار پتانسیل بسیار خوب اورکلاکینگ، سیستم صوتی رده‌بالا، سوییچ‌های و توانایی عیب‌یابی سریع، آن را به یک مادربرد همه فن حریف و مناسب برای کاربری‌های مختلف مبتنی بر چیپست X299 تبدیل کرده است.

نکات مثبت:

• درگاه‌های شبکه سیمی و بی‌سیم پرسرعت
• کامپوننت‌های رده‌بالای VRM
• سوییچ‌های کاربردی
• دو خروجی Thunderbolt 3

نکات منفی:

• فشرده بودن کانکتورها در لبه‌ی پایین و راست بُرد

چنانچه درباره این مادربرد گیگابایت سوال یا نظری دارید، در قسمت نظرات مطرح کنید.